Checklist duurzaam vrijwilligerswerk
Stel: je hebt een of meerdere vrijwilligersprojecten voor ogen, en je wil weten: gaat het om duurzaam vrijwilligerswerk? Deze checklist helpt jou de juiste vragen te stellen.
Er bestaat jammer genoeg in België geen erkend label dat duidelijk maakt welke organisaties duurzaam buitenlands vrijwilligerswerk aanbieden. Daarom is het aan jou om waakzaam te zijn wanneer je je engageert om een buitenlandse stage of vrijwilligerswerk te doen.
Hoe kan je dat doen?
Stel de juiste vragen
Aan de organisatie of het project waar je je voor engageert, én aan jezelf. De checklist hieronder zet je goed op weg.
Zoek en vergelijk het aanbod
Vergelijk het aanbod van verschillende organisaties op onze website via 'vind jouw ervaring'
Neem deel aan een infomoment
Vind je het antwoord niet op een vraag of ben je het niet zeker? De organisaties vermeld op Go Strange doen vaak infoavonden waar je al je vragen kan stellen. Bekijk onze agenda.
Checklist: duurzaam vrijwilligerswerk
1. Vragen over het project
- Waar gaat het geld heen dat jij betaalt om vrijwilligerswerk te doen? In welke mate gaat dit naar het project zelf, naar logies en reiskosten of vooral naar de zendende (Westerse) organisatie?
- Welke positieve, langetermijnimpact heeft de organisatie of het project in de lokale gemeenschap? Wordt de lokale gemeenschap er beter van, dat jij daar heengaat als buitenlandse vrijwilliger? Op welke manier dan wel?*
- Wordt in het project respectvol samengewerkt met lokale partners? Wie zijn de lokale partners? Worden lokale mensen ook goed behandeld, bv. door een eerlijke betaling voor wat ze doen?
- Blijft het project ook functioneren zonder de aanwezigheid van vrijwilligers? Het is meer duurzaam als vrijwilligers een ondersteunde rol opnemen, maar de kern van de werking gedragen wordt door (lokale) professionals of langdurige vrijwilligers.
2. Vragen over hoe ze vrijwilligers selecteren
- Is er een screening of selectieprocedure? Of mag iedereen mee die betaalt en zijn er geen voorwaarden? Net zoals bij andere soorten ‘werk’ is het bij vrijwilligerswerk een goede zaak dat jouw kandidatuur grondig bekeken wordt om een mismatch te vermijden. Zorg ervoor dat je weet wat er nodig is om van dit project een succes te maken (bv. bepaalde taalkennis, vaardigheden, opleiding, ervaring ...).
- Word jij als vrijwilliger goed voorbereid, opgeleid en begeleid? Bv. is er vorming vooraf of gedurende de eerste dagen/weken, een coach en professionals die jou kunnen aansturen?
3. Vragen over het soort vrijwilligerswerk
- Gaat het om kort vrijwilligerswerk (enkele weken) of lange termijn? Hoe langer je vrijwilligerswerkperiode, hoe duurzamer de impact is.
- Ga je voor een korte tijd als vrijwilliger rechtstreeks met kinderen werken voor een korte tijd; zoals bijvoorbeeld in een weeshuis, met straatkinderen of op een school? Doe dit liever niet. Het is bewezen dat veelvuldige, korte (<6 maanden) contacten met buitenlandse vrijwilligers schadelijk zijn voor het welzijn van kwetsbare kinderen. Zeker als je geen specifieke vaardigheden hebt (bv. pedagogische opleiding) valt dit sterk af te raden.
- Gaat het om activiteiten rond het beschermen van de natuur of erfgoed (bv. stranden schoonmaken, bossen opruimen, onderhoud van erfgoed ...) of fysieke arbeid (bv. ecologisch boerderijwerk)? De kans is een pak kleiner dat je daar een negatieve impact hebt. Tijdens een kort verblijf kan je daar wel een positief verschil maken. Al moet je ook waakzaam blijven dat je als onbetaalde vrijwilliger geen kansen ontneemt van de lokale arbeiders.
- Is het vrijwilligerswerk slechts een klein onderdeel van een toeristische reis? Kies liever voor een programma waarin vrijwilligerswerk de hoofdzaak is, geen bijzaak.
4. Vragen aan jezelf
- Waarom wil je buitenlands vrijwilligerswerk doen? Gaat dit enkel om jezelf (bv. ‘ik zoek uitdagend avontuur’ ‘ik wil me ontwikkelen’ ‘Dat staat goed op mijn CV’) of om echt iets te leren over/samen te werken aan globale uitdagingen? Tip: Als je vooral jezelf wil ontwikkelen, kies dan liever voor een ander soort buitenlandse ervaring, zoals een buitenlandse studie of inleefreis.
- Wat wil je zelf uit die ervaring halen? Tip: wees realistisch en bescheiden! Tijdens een korte vrijwilligerservaring zal je geen diepgaand inzicht krijgen in een cultuur en kan je geen bergen verzetten. Belangrijk is om met een bescheiden, open houding te vertrekken naar het buitenland, stel je niet op als de “witte redder” (white saviour) die alle problemen gaat oplossen.
- Welke vaardigheden heb jij te bieden? Tip: zoek een vrijwilligerservaring waar je een concrete vaardigheid kan inzetten en jezelf hier verder kan rond ontwikkelen.